Tubantia: Film over 700 jaar Enschede: met AI kan alles tot leven worden gebracht

„Het was voor mij erg belangrijk om dit samen met scholieren te doen, zodat ze zich meer bewust worden van de geschiedenis. Velen wisten bijvoorbeeld niet dat Enschede 700 jaar bestaat. We hebben er een challenge van gemaakt. Zij maakten stille beelden en wij gebruiken die voor clips.”

Hoe breng je 700 jaar stadsgeschiedenis tot leven? Scholieren uit Enschede maakten met kunstmatige intelligentie (AI) beelden over het verleden van hun stad. Het bedrijf Say Yeah Motion Media gebruikt de mooiste als basis voor een film. Directeur Jan Eppink legt uit hoe dat gaat.

Hoe kwam u op het idee?
„Ik wilde alle eeuwen in beeld brengen, juist omdat er van veel periodes geen beeldmateriaal is. En al helemaal niet uit 1325. Toen realiseerde ik me hoe geweldig het zou zijn om jongeren hierbij te betrekken. Niet alleen vanwege de geschiedenis van 700 jaar Enschede, maar ook om hen kennis te laten maken met AI. Zo zijn we actief bezig geweest met zowel het verleden als de toekomst, want AI is de toekomst.”
„Het was voor mij erg belangrijk om dit samen met scholieren te doen, zodat ze zich meer bewust worden van de geschiedenis. Velen wisten bijvoorbeeld niet dat Enschede 700 jaar bestaat. We hebben er een challenge van gemaakt. Zij maakten stille beelden en wij gebruiken die voor clips.”

Wat is de uitdaging?

„We hebben middelbare scholieren uitgedaagd om met behulp van AI beelden te maken over 700 jaar geschiedenis van Enschede. Het idee is dat deze leeftijdsgroep graag deelneemt aan een challenge. He is competitief, er zijn prijzen te winnen en het motiveert om creatief met geschiedenis én AI aan de slag te gaan. In totaal is er 3500 euro te winnen. Met dat prijzengeld mogen ze iets cultureels ondernemen, zoals een dagje uit.”

„Ongeveer 1850 leerlingen hebben aan het project meegewerkt. Deze challenge is een samenwerking met cultuur- en techniekcentrum Tetem en de bibliotheek. Zo heeft Marcel Blok van de bibliotheek alle historische materiaal gedigitaliseerd. En we hadden het ook niet zonder Wilja Jurg kunnen doen, van Tetem. Hightechbedrijf Demcon stelde de prijs beschikbaar.”

Zijn de beelden feit of fictie?

„De AI-beelden vormen een interpretatie van wat er gebeurd zou kunnen zijn. Grote delen van de film zijn dus fictief, maar ze zijn wel gebaseerd op historische feiten en bronnen. Bovendien hebben we onze teksten laten controleren door de Oudheidkamer, om de feiten te waarborgen.”

„De geluidseffecten en muziek zijn deels kunstmatig gegenereerd of samengesteld. AI kan op creatieve wijze geschiedenis omzetten naar beeld en geluid, maar de interpretatie wijkt altijd enigszins af van de werkelijkheid. De film is dus een combinatie van feiten en creatieve vertaling.”

Wat willen jullie bereiken?

„Het zou fantastisch zijn als we jongeren enthousiast maken voor geschiedenis. We verbinden daarmee niet alleen innovatieve technologieën, maar ook mensen en verhalen. Dat maakt het project zo waardevol.”

„Het enthousiasme van de kinderen vond ik bijzonder belangrijk. Het was mooi om te zien en te horen hoe graag ze iets wilden maken. Dat plezier zie je ook terug in de beelden. Ik kan erg genieten van de humor die er in zit, zoals overdreven grote legers.”

Waar is de film te zien?

„De video is niet continue online beschikbaar, maar wordt op specifieke momenten vertoond. Dinsdag 1 juli is de première voor een aantal geselecteerde leerlingen. In september kunnen scholieren de film zien in zaal Concordia, maar inmiddels is dat al helemaal volgeboekt. Mogelijk volgt er halverwege september nog een extra vertoning, zodat ook inwoners van Enschede en omgeving de film kunnen bekijken. Daarover wordt nog overlegd met Enschede700.”